یک پژوهش تازه که ویژگیهای شخصیتی هزاران دوقلو و اعضای خانواده آنها را بررسی کرده، نشان میدهد الگوهای رفتاری خودشیفته نه از طریق شیوههای تربیتی، بلکه عمدتاً از طریق ژنتیک از والدین به فرزندان منتقل میشود.
این مطالعه که در نشریه Social Psychological and Personality Science منتشر شده، همچنین نشان میدهد تفاوتهای باقیمانده در این ویژگی بیشتر تحت تأثیر تجربههای فردی خارج از محیط خانواده شکل میگیرد. این یافتهها میتواند نگاه روانشناسان به منشأ خودشیفتگی را دگرگون کند.
خودشیفتگی چیست؟
خودشیفتگی نوعی ویژگی شخصیتی است که با احساس بزرگمنشی، استحقاق و تمایل شدید به کسب جایگاه اجتماعی تعریف میشود. افراد با سطح بالای خودشیفتگی معمولاً در ابتدا در روابط عاطفی و نقشهای رهبری موفق ظاهر میشوند، اما در بلندمدت این ویژگی اغلب به تعارضهای بینفردی، تصمیمهای پرریسک و اختلال در محیطهای کاری منجر میشود.
جزئیات پژوهش
در این پژوهش، تیمی از محققان با استفاده از دادههای پروژه بزرگ «TwinLife» در آلمان، تلاش کردند نقش ژنتیک و محیط را از هم تفکیک کنند. نمونه پژوهش شامل ۶,۷۱۵ نفر بود: دوقلوهای همسان و ناهمسان، خواهر و برادرها، والدین و حتی شریکهای عاطفی آنها.
شرکتکنندگان به پرسشنامههایی درباره ویژگیهای خودشیفتگی پاسخ دادند؛ از جمله احساس خاص بودن، میل به کنترل دیگران، نیاز به توجه و تمایل به کسب جایگاه اجتماعی. دادهها در سه گروه سنی حدود ۱۵، ۲۱ و ۲۷ سال جمعآوری شد.
یافتههای اصلی پژوهش
نتایج کلیدی:
شباهت میان والدین و فرزندان در سطح خودشیفتگی کاملاً ناشی از اشتراک ژنتیکی است، نه تأثیر مستقیم رفتار والدین.
پژوهشگران به پدیده «همسانگزینی» اشاره کردند: والدین از نظر خودشیفتگی به یکدیگر شبیه هستند که احتمال انتقال ژنتیکی این ویژگی به فرزندان را افزایش میدهد.
سهم ژنتیک و تجربههای فردی در سنین مختلف تقریباً ثابت باقی میماند؛ از نوجوانی تا بزرگسالی تغییر چشمگیری دیده نشد.
به گزارش سلامت نیوز، خودشیفتگی عمدتاً از طریق ژنتیک منتقل میشود، نه از طریق تربیت خانوادگی. پژوهشگران پیشنهاد میکنند مطالعات آینده بیشتر بر تجربههای فردی (مانند روابط اجتماعی، موفقیتهای شغلی) و همچنین سازوکارهای زیستی (مانند نقش هورمونها یا سیستمهای عصبی مرتبط با پاداش) تمرکز کنند.
